Xe lửa tốc hành ở Australia: vẫn chỉ là ước mơ?

Thứ sáu, 30 Tháng 9 2011 23:54

Sau nhiều năm bàn ra tính vào, cuối cùng chính phủ Australia cũng hoàn tất bản báo cáo nghiên cứu tính khả thi của đường sắt tốc hành nối liền thủ phủ ba tiểu bang phía đông.

Trong tương lai, đi xe lửa từ Sydney đến Melbourne với vận tốc 350 km/giờ chỉ mất ba tiếng đồng hồ, giá vé từ 99 đến 197 đô Úc. Thời gian đi từ Sydney đến Brisbane sẽ mất ba tiếng thay vì 14 tiếng như hiện nay. Từ Sydney đến Newcastle dự tính mất 40 phút thay vì hai tiếng.

Đến năm 2036, dự đoán có khoảng 50 triệu hành khách sẽ dùng xe lửa tốc hành. Chí phí xây dựng tuyến đường Brisbane-Sydney-Melbourne dài 1600 km khoảng từ 61 tỷ đến 108 tỷ đô Úc.

Người Australia dùng tàu tốc hành?

Một số người cho rằng dân số Australia không đông, như vậy số khách dùng tàu tốc hành sẽ ít. Điều này không hẳn đúng. Chuyên gia kinh tế thừa nhận dân số cả nước có khi chỉ bằng một thành phố ở Trung Quốc, tuy nhiên điều quan trọng là mật độ hành khách đi lại trên một cung đường nào đó. Chặng Sydney-Melbourne được xem là đường hàng không bận rộn xếp hàng thứ tư trên thế giới với khoảng 70 chuyến bay xuất phát từ hai thành phố mỗi ngày.

Đường bay Sydney-Brisbane đứng thứ bảy vùng Châu Á-Thái Bình Dương về số hành khách. Con số này có thể cao hơn nếu tính gộp chặng Sydney-Gold Coast.

Số người dùng cầu hàng không đi lại giữa các thành phố lớn vùng phía Đông Australia là chỉ dấu về lượng khách có thể sử dụng tàu cao tốc trong tương lai. Trong tính toán của các chuyên gia, tuyến đường liên vận nối Sydney, Melbourne qua ngả Canberra; rồi chặng Sydney và Brisbane qua Newcastle và Gold Coast sẽ tạo thuận lợi cho việc đi lại của hàng triệu cư dân vùng đô thị. Không những thế, chúng sẽ nối vùng thôn quê rộng lớn của Úc với các cơ sở công thương ở thành phố, qua việc mở thêm ga, điểm đón khách tại các trung tâm cấp vùng ở Benalla, Albury, Wagga Wagga, Goulburn và xa hơn.

Phản ứng từ các hiệp hội

Dyan Currie, Chủ tịch Viện Quy hoạch Úc (PIA), gọi đường xe lửa tốc hành là dự án cơ sở hạ tầng có tầm quan trọng đối với quốc gia. Quan điểm chung của giới hoạch định đô thị, theo ông, là giao thông công cộng mang lại nhiều lợi ích, thân thiện hơn với môi trường.

Theo Liên minh Vận tải Đô thị (RTB), trong lĩnh vực vận chuyển công cộng, xe lửa tốc hành được so sánh với đường truyền Internet băng thông rộng. Chúng sẽ giúp giảm lượng thán khí do xe hơi thải ra.

Ông Bob Nanva, Chủ tịch RTB, nói với báo Daily Telegraph: “Việc quá phụ thuộc vào vận chuyển hàng không giữa các thành phố lớn tại Australia đôi khi gây ra những đình trệ khó giải thích. Ví dụ như núi lửa phun ở Chile ảnh hưởng đến hành khách dùng máy bay tại Sydney và Melbourne, hoặc việc thu hồi giấy phép của Tiger Airways cũng khiến nhiều người lỡ chuyện đi lại. Đi lại bằng xe lửa cao tốc vừa an toàn, tiện nghi lại thân thiện với môi trường”.

Trong khi đó, theo Hiệp hội Cơ sở Hạ tầng Australia (IPA), dự án xe lửa tốc hành là giải pháp thực tế, hoàn toàn ‘làm được’ trong bối cảnh hiện nay. Theo Giám đốc điều hành Brendan Lyon, thử thách lớn nhất của chính phủ là làm sao công bố bản đồ chi tiết về ‘hành lang địa giới’ một cách nhanh chóng, tạo điều kiện cho việc đền bù giải tỏa nhanh gọn về sau. Chi phí dành cho các dự án giao thông công cộng trước đây thường gia tăng vì công bố bản đồ địa giới chậm.
Trong 10 năm tới, thiệt hại do tắc nghẽn giao thông tại các đô thị lớn ở Australia dự tính lên tới 20 tỷ đô Úc, theo nghiên cứu của IPA. Điều này khiến Australia phải tính đến các hình thức di chuyển công cộng mới giữa các đô thị lớn vừa nhanh và vừa ít khí thải.

Vấn đề ‘đầu tiên'

Tuy nhiên, vấn đề gay cấn đầu tiên...lại là tiền đâu? Ai sẽ bỏ ra số tiền khổng lồ để xây tuyến đường hiện đại này?

Thủ tướng Julia Gillard cho rằng đây là dự án khá tốn kém và mất nhiều thời gian. Ít nhất có hai trở ngại chính cần vượt qua để dự án xe lửa cao tốc được khởi đông, đó là nguồn vốn và công tác hoạch định địa giới cho hành lang đường sắt trong tương lai. Bà tin là việc công bố bản báo cáo tiền khả thi sẽ tạo cơ hội cho người dân, chuyên gia và giới chức bàn luận thêm.

Bộ trưởng Cơ sở Hạ tầng Australia, ông Anthony Albanese, cho hay nhiều người Australia hậu thuẫn dự án xe lửa cao tốc tuy báo cáo mới công bố chỉ là dự thảo ban đầu. “Việc mời gọi các nguồn vốn sẽ được thực hiện trong 12 tháng tới”, ông nói.