Thực phẩm Australia tiếp cận siêu thị Châu Á

Thứ hai, 14 Tháng 11 2011 19:40

Cuộc cạnh tranh khốc liệt diễn ra trong lĩnh vực siêu thị ở Australia đã khiến ngành nông nghiệp nước này có sự chuyển dịch lớn về cơ cấu nhằm hướng tới thị trường tiềm năng tại Châu Á.

Sự cạnh tranh khốc liệt giữa các siêu thị Australia đã khiến các nhà cung cấp nông sản buộc phải giảm giá để tồn tại. (ABC)

Cơ hội tại Châu Á

Hiện nay, tầng lớp trung lưu đang bùng nổ ở Châu Á với số lượng lên đến hàng triệu người. Theo đó, khẩu vị và sở thích về thực phẩm của các ‘thượng đế’ cũng có sự thay đổi lớn.

Theo ông John Glover, Giám đốc khu vực Châu Á của Tập đoàn bán lẻ Metro Cash and Carry International, điều đó được thể hiện qua sự phát triển nhanh chóng của các siêu thị hiện đại như Metro. Cùng với quá trình đô thị hóa, gia tăng GDP cũng như thu nhập cá nhân, người dân đổ ra sinh sống tại các thành phố lớn ngày càng nhiều và họ rất thích mua sắm tại các khu siêu thị.

Ông Glover nhận định sự mở rộng của tầng lớp trung lưu Châu Á hiện nay tạo nhiều cơ hội đầu tư hấp dẫn và có tác động tích cực đến các doanh nghiệp xuất khẩu thực phẩm Australia cũng như người nông dân nước này.

Australia còn hạn chế phát triển thương hiệu

Ông John Glover cho rằng các doanh nghiệp sản xuất thực phẩm Australia hiện nay vẫn đang tập trung quá nhiều vào thị trường nội địa mà chưa tận dụng hết mọi cơ hội để xuất khẩu nông sản và phát triển tại thị trường Châu Á. Điều này gây trở ngại cho quá trình xâm nhập thị trường khu vực của họ.

Bên cạnh đó, các doanh nghiệp Australia chưa thực sự quan tâm đến việc phát triển thương hiệu nhằm quảng bá sản phẩm của mình.

“Khi nhắc đến nông sản Australia, người ta biết rằng nó tươi và an toàn nhưng hầu như rất ít người biết đến các thương hiệu của chúng”, ông Glover nói.

Để có thể phát triển mạnh mẽ ở Châu Á, một vấn đề then chốt là phải thực sự hiểu được nhu cầu, thị hiếu của khách hàng trong khu vực. Tuy nhiên, đây cũng chính là điểm yếu của các doanh nghiệp xuất khẩu Australia.

“Các doanh nghiệp xuất khẩu nông sản lớn của các nước rất chú trọng đến vấn đề thị trường và thường tổ chức họp 3 lần/năm để bàn về nó. Điều quan trọng là các doanh nghiệp Australia cũng cần tìm hiểu nhu cầu khách hàng và tuyển dụng thêm nhiều nhân sự ở Châu Á”, ông Glover nói.

‘Cuộc chiến’ giữa các siêu thị

Một trong những lí do khiến các doanh nghiệp Australia chưa thực sự chú trọng đến thị trường nước ngoài, cụ thể là Châu Á, có thể là do sự cạnh tranh khốc liệt giữa các siêu thị ngay trên sân nhà.

Theo nhận định của ông David McKinna, Giám đốc Công ty McKinna et al chuyên tư vấn chiến lược về nông sản, ‘cuộc chiến’ giữa các siêu thị là tín hiệu cuối cùng thể hiện sự dịch chuyển cơ cấu trong lĩnh vực nông nghiệp.

Một ví dụ điển hình là trước đây, hai hệ thống siêu thị lớn của Australia là Coles và Woolworths có khả năng cạnh tranh ngang nhau. Tuy nhiên, trong vài năm trở lại đây, tình hình kinh doanh của Coles đã tụt lại sau Woolworths.

Để đảo ngược tình thế, Coles triển khai một chiến lược giảm giá mạnh mẽ khoảng 5.000 loại mặt hàng trong 5 năm (2011-2015) và tăng cường quảng bá sản phẩm. Rầm rộ nhất là việc Coles giảm giá sữa tươi xuống chỉ còn 1 đô-la/lít, gây phản ứng từ các đối thủ cạnh tranh.

Giống như Coles, Woolworths cũng có kế hoạch mở rộng và phát triển thương hiệu riêng của mình.

Điều này đã gây ra nhiều áp lực hơn đối với các doanh nghiệp cung cấp nông sản cho hai hệ thống siêu thị này, bởi họ buộc phải giảm giá thành đầu vào và nâng cao tính hiệu quả hoạt động của mình.

Do đó, cuộc chiến giữa các siêu thị đã tạo sự phát triển nhanh chóng của mô hình ‘doanh nghiệp trang trại’ mới với quy mô lớn hơn, năng suất cao hơn và sản xuất ra nhiều nông sản hơn, từ đó khiến cho ngành nông nghiệp Australia có nhiều thay đổi.

Theo ông McKinna, mặc dù trong cuộc chiến này, một số nhà máy sản xuất thực phẩm tại địa phương phải đóng cửa do không thể cạnh tranh, gây mất việc làm ở các khu vực xa thành phố và ảnh hưởng tiêu cực tới sức mua cũng như lợi nhuận của các siêu thị nhưng nó lại là điều cần thiết và tất yếu phải xảy ra.

Tuy nhiên, Australia sẽ phải mất khoảng 10 năm nữa mới có thể có được cuộc cách mạng thực sự trong lĩnh vực siêu thị. Hiện nay, các siêu thị vẫn chưa thực sự được quản lý tốt, thương hiệu riêng chưa được biết đến rộng rãi, kiểu dáng bao bì, mẫu mã thiếu bắt mắt...

Công nghiệp chế biến thực phẩm gặp khó khăn

Các ‘doanh nghiệp trang trại’ được tạo ra do sức ép từ sự cạnh tranh giữa các siêu thị thường được trang bị máy móc, thiết bị mới nhất để nâng cao năng suất. Không những thế, các doanh nghiệp này còn mở rộng đầu tư nông nghiệp ở nước ngoài, giảm được khá nhiều chi phí đầu vào, từ đó giúp hạ giá thành sản phẩm.

Xét trên một khía cạnh nào đó, điều này góp phần đảm bảo an ninh lương thực. Hiện Australia có nhiều trang trại sản xuất lương thực, cung cấp thịt, bơ, sữa... hoạt động rất hiệu quả.

Tuy nhiên, sự gia tăng sản lượng nông sản đồng nghĩa với việc các doanh nghiệp phải thực hiện công đoạn chế biến nhiều hơn tại Australia vì việc vận chuyển nông sản tươi ra nước ngoài rất tốn kém.

Hơn nữa, ngay cả khi Australia xuất khẩu nông sản tươi thì chúng cũng có giá thành thấp vì đó là những nguyên liệu thô của ngành thực phẩm. Sau khi được chế biến ở Châu Á với chi phí thấp, thành phẩm sẽ được nhập ngược lại Australia với giá thành cao hơn rất nhiều.

Ông McKinna cho biết nguyên nhân khiến Australia chủ yếu xuất khẩu nguyên liệu thô là do ngành công nghiệp chế biến thực phẩm nước này hiện đang gặp khó khăn trong việc huy động vốn để tái đầu tư vào dây chuyền công nghệ và máy móc, thiết bị mới.

Một nguyên nhân khác khiến ngành công nghiệp chế biến kém phát triển là do các doanh nghiệp sản xuất ở Australia khó có thể cạnh tranh trong những lĩnh vực đòi hỏi nhiều lao động vì giá nhân công của nước này khá cao.

“Mặc dù chi phí nhân công tại các nước đang phát triển như Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản đã tăng lên trong thời gian qua nhưng theo tôi, phải 20 năm nữa thì lao động Australia mới có thể cạnh tranh được với họ”, ông McKinna nói.

Giải pháp nào cho Australia?

Hiện nay, các doanh nghiệp Australia thường chọn giải pháp đầu tư nông nghiệp ở nước ngoài, ví dụ New Zealand, để đạt hiệu quả hoạt động cao hơn.

Ông John Glover cho biết Tập đoàn bán lẻ Metro Cash and Carry International có một hiệp hội xuất khẩu thực phẩm sang thị trường Châu Âu. Tập đoàn đã đầu tư mạnh mẽ vào lĩnh vực nông nghiệp ở một số nước như Trung Quốc, Malaysia, Indonesia, Việt Nam... nhằm sản xuất ra những loại nông sản an toàn về chất lượng. Sau đó, chúng sẽ được chế biến ngay tại những nước này với chi phí rẻ để xuất khẩu.

Ông McKinna thì cho rằng Australia cần chú trọng phát triển hơn nữa khâu chế biến nông sản để có được một dây chuyền sản xuất thành phẩm hoạt động hiệu quả.